Εις το επανιδείν....

Αγαπητοί φίλοι,
Ευχαριστώ όσους με συντρόφεψαν σε αυτή την "περιπέτεια" των τεσσάρων χρόνων.

Ο "Πύραυλος" έκλεισε.

                                                                                 

                                                                                          ΛΥΓΚΕΑΣ

Περί Εξιδανικεύσεων, Διαφωνιών και Ρήξεων

«Μέσα στη δίνη ενός αιώνα που κλείνει ήδη μια ταραγμένη δεκαετία (...) υπάρχουμε επάνω σε μια σχεδία που πορεύεται στα άγρια κύματα της πραγματικότητας με βάση τη φιλία (...) Αυτό το ιστολόγιο θέλει να είναι  ένας χώρος διερεύνησης, σκέψης και πιθανόν προτάσεων γύρω από προβλήματα , που νομίζουμε ότι δεν ταλανίζουν μόνο εμάς, αλλά και την κοινωνία ευρύτερα. Γιατί πιστεύουμε ότι οι προβληματισμοί μας είναι προβληματισμοί της ίδιας της κοινωνίας. Δεν μας ενδιαφέρει να κάνουμε πολιτική, με την έννοια που αυτή νοείται στη αγορά των διεκδικήσεων. Θα είμαστε ευχαριστημένοι αν καταφέρναμε να ρίξουμε λίγο  περισσότερο φως στο κοινωνικό ζήτημα.»

(Από την αυτοπαρουσίαση του ιστολόγιου στην έναρξή του το 2011)

«Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υποστηρίξω μέχρι τέλους το δικαίωμα σου να το λες»

(Βολταίρος)

Η διαφωνία  ήταν ανέκαθεν ένα αγκάθι στη ενότητα, τη συνύπαρξη και την κοινή δράση. Πιο πολύ αγκάθι όμως, είναι η διαχείριση της διαφωνίας. Με ποιόν τρόπο αποφασίζεις να την επιλύσεις. Ο εξοστρακισμός, η γκιλοτίνα, η εξορία, ο εμφύλιος, η φίμωση, η διαγραφή, η αποπομπή και η διαπόμπευση είναι οι πιο συνηθισμένοι τρόποι που οι άνθρωποι επέλεξαν να λύσουν αυτόν το Γόρδιο δεσμό. Απ' ότι έχει φανεί τελικώς, με αυτούς τους τρόπους κανείς από τους εμπλεκόμενους δεν κέρδισε, αλλά ούτε και η διαφωνία επιλύθηκε ποτέ πραγματικά. Και ποτέ δεν κέρδισε όποιος αφέθηκε να παρασυρθεί από απαιτήσεις του όποιου «κοινού» για μια τέτοιου είδους διαχείριση των διαφωνιών.

Γιατί τα λέμε όλα αυτά;

Ορισμένες από τις τελευταίες αναρτήσεις στο μπλόγκ μας δημιούργησαν εντάσεις και διαφωνίες. Εσωτερικά και εξωτερικά. Φαίνεται σαν το πνεύμα που διακατείχε τις αναρτήσεις μας να πήρε άλλον δρόμο. Κάποιοι μίλησαν έως και για «μετάλλαξη» του ιστολογίου μας.

Πριν πούμε περισσότερα, πρέπει να γίνει σαφές ότι σε αυτόν εδώ τον χώρο δεν θελήσαμε ποτέ να υπάρξει λογοκρισία. Υπολογίσαμε στο δικαίωμα καθενός μας να γράφει αυτό που ο ίδιος θέλει. Και το υπολογίσαμε αυτό, θεωρώντας ότι ο καθένας μας είναι αρκετά έμπειρος και ώριμος για να καταλάβει πως ένα τέτοιο κοινό «βήμα» δεν μπορεί να είναι ούτε βήμα έκφρασης μιας παλαιοκομματικού τύπου μπετόν-αρμέ ομοφωνίας πάνω στην τάδε «ιδεολογική γραμμή», ούτε όμως κι ένα βήμα απλής ατομικής «αυτοέκφρασης», αλλά ένα βήμα στο οποίο ο καθένας θα προσκομίζει όσες από τις απόψεις του μπορούν, ακόμα και στη διαφωνία τους, να συναντηθούν γόνιμα με τις απόψεις των άλλων, αφήνοντας κατά το δυνατόν απ’ έξω διαφωνίες που έχουν αποδειχτεί άγονες, ατελέσφορες και φαυλοκυκλικές.

Προχωρήσαμε λοιπόν ίσαμε τώρα στη βάση ότι ο καθένας μας επιλέγει ή δεν επιλέγει να ανακοινώνει από εδώ τα θέματα που τον απασχολούν με μια ορισμένη ελευθερία, χωρίς κανείς μας να είναι υπόλογος για τον άλλον και για τις απόψεις του. Στηριχτήκαμε δηλαδή σε ένα αισθητήριο που δεν είναι προσυμφωνημένο, ούτε γραμμένο σε κάποιο τυπικό «καταστατικό-συμφωνητικό». Δεν είμαστε κόμμα, ούτε πολιτική ομάδα. Είμαστε τρεις φίλοι από τα παλιά, που γράφουμε θέλοντας  «να ρίξουμε  λίγο περισσότερο  φως στο κοινωνικό ζήτημα».

Διαφωνούμε λοιπόν με τις πρόσφατες «περιγραφές» του φίλου μας Β.Η. Έχουμε και άλλες διαφωνίες μεταξύ μας, και οι τρεις συντελεστές του ιστολόγιου, οι οποίες δεν είναι γνωστές γιατί δεν έχουν βγει και δεν έχει κανένα νόημα να βγουν σε «δημόσια θέα». 

Έχουμε επίσης διαφωνία, κατά καιρούς, και με όσους σχολιάζουν αβασάνιστα αναφορές ή αναρτήσεις κάποιου από εμάς που δεν τους είναι αρεστές. 

Προσπαθούμε να βρούμε τρόπους να καταλάβουμε τις ρίζες όλων αυτών των αντιθέσεων. Πιστεύουμε ότι τα πράγματα έχουν πάντοτε πιο βαθιές αιτίες από αυτές που φαίνονται. Και προσπαθούμε, επίσης, να διακρίνουμε και να ξεχωρίσουμε τις αντιθέσεις που μπορεί να είναι γόνιμες από εκείνες που δεν είναι −διότι, ασφαλώς, δεν είναι όλες οι διαφωνίες γόνιμες!−, ώστε να προωθήσουμε τις πρώτες και ν' αφήσουμε στην άκρη τις δεύτερες.

Δεν είναι απαραίτητο να το έχουμε πετύχει όσο θα θέλαμε, ή θα έπρεπε, και μάλιστα είναι πολύ πιθανόν η προσπάθεια μας αυτή να μας οδηγεί κάποιες φορές σε λανθασμένους δρόμους.

Σε ό,τι αφορά τη συγκεκριμένη διαφωνία μας με τις τελευταίες αναρτήσεις του φίλου μας Β.Η., αυτό που έχουμε να πούμε είναι ότι σε κάθε περίπτωση οι εξιδανικεύσεις μάς βρίσκουν βαθύτατα αντίθετους. Τόσο η εξιδανίκευση του Παρόντος, στην οποία επιδίδονται οι λάτρεις του υπάρχοντος και οι απολογητές της κυρίαρχης τάξης πραγμάτων, ή η εξιδανίκευση του Μηδενός, στην οποία επιδίδονται ολοένα και περισσότερο οι ψευτοεπαναστάτες και οι χαλαροκομφορμιστές του σήμερα, όσο και η εξιδανίκευση του Παρελθόντος, είτε πρόκειται για τις λεγόμενες «πρωτόγονες κοινωνίες», τους αρχαίους πολιτισμούς, το Βυζάντιο, τους κάθε λογής «πρώτους λαούς», το Διαφωτισμό, τη Γαλλική επανάσταση, το παλιό επαναστατικό κίνημα, κ.ο.κ.

Ας το ξεκαθαρίσουμε. Δεν απορρίπτουμε καθόλου την ιδέα μιας ερευνητικής αναψηλάφησης του ιστορικού παρελθόντος, ούτε την ιδέα ότι περασμένες ιστορικές στιγμές και απόπειρες μπορούν να δώσουν υλικό σοβαρής έμπνευσης για το σημερινό αγώνα για μια καλύτερη κοινωνία. Απορρίπτουμε την εξιδανίκευσή τους και με αυτό εννοούμε: την ιδέα ότι υπήρξε ή υπάρχει μια παγιωμένη στιγμή στην ιστορία (όπου κι αν τοποθετεί κανείς αυτή την ιδανική του στιγμή, ακόμα και στο Παρόν) κατά την οποία η ανθρωπότητα βρισκόταν ή βρίσκεται πάνω στη γραμμή του Ιδανικού (όπως κι αν το ορίζει κανείς αυτό)∙ και την συνακόλουθη ιδέα που λέει ότι, ο βαθύτερος λόγος που φτάσαμε στη σύγχρονη αλλοτρίωση, υποτίθεται πως βρίσκεται στο ότι οι άνθρωποι (ή οι τάδε λαοί) εγκατέλειψαν αυτό που ήταν «κάποτε», μια περασμένη «γνησιότητα» −μια ιδέα που δυστυχώς διατρέχει τις τελευταίες αναρτήσεις του φίλου μας Β.Η.

Ο λόγος που απορρίπτουμε αυτές τις εξιδανικεύσεις, είναι διπλός:

Από τη μια μεριά, επειδή θεωρούμε ότι δεν γονιμοποιούν το διάλογο και την ερευνητική προσπέλαση των προβλημάτων, αλλά απεναντίας τείνουν να παγιώνουν άγονες διαφωνίες μεταξύ εξιδανικευτικών και εξιδανικευμένων «ιστορικών σχημάτων», όπως π.χ. αυτές μεταξύ «αρχαιολατρών-βυζαντινολατρών», ή μεταξύ «πριμιτιβιστών-τεχνοφρικιών», που ανά καιρούς έχουμε δει να απασχολούν θορυβωδώς, όσο και αδιέξοδα, διάφορες μειοψηφίες και «χώρους».

Από την άλλη, επειδή θεωρούμε αυτές τις εξιδανικεύσεις συνολικά (είτε του Παρόντος, είτε του Μηδενός, είτε του Παρελθόντος) σαν μια εκδήλωση της κρίσης ταυτότητας, από την οποία πάσχει στο έπακρον ο «μεταμοντέρνος» άνθρωπος των καιρών μας -και δεν είναι ότι δεν κατανοούμε αυτή την κρίση, ούτε ότι δεν πάσχουμε κι εμείς από αυτήν (κανείς μας άλλωστε δεν υπάρχει «έξω από τον καιρό του»), αλλά το ότι τη θεωρούμε σαν μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης. 

Προσοχή όμως: Δεν απορρίπτουμε τα εξιδανικευτικά σχήματα προτιμώντας, αντ’ αυτών, το «ασχημάτιστο» και τη «ρευστότητα» στην οποία ρέπουν, εξίσου εξιδανικευτικά, ένας ξεχειλωμένος σκεπτικισμός κι ένας μεταμοντέρνος «κονστρουκτιβισμός» («τα πάντα είναι κατασκευές», «δεν υπάρχουν γεγονότα, υπάρχουν μόνο ερμηνείες»), που, αν προς στιγμήν απελευθέρωσαν κάποτε κάποιο δυναμικό, σήμερα δεν αντικατοπτρίζουν παρά τη γενικευμένη στοχαστική νωθρότητα, την καταφυγή στις «αποδομητικές» ευκολίες και την απροθυμία για εκπομπή σαφούς στίγματος με την αντίστοιχή του δέσμευση. Απορρίπτουμε τόσο τις εξιδανικευτικές σχηματοποιήσεις όσο και τις ασχημάτιστες ρευστότητες, διότι υποστηρίζουμε την ανάγκη για μια θεωρητική αποσαφήνιση των προβλημάτων, τέτοια που να ευνοεί την επιχειρηματολογία και το διάλογο, αποθαρρύνοντας τόσο τα «σολαρίσματα» όσο και τα «μπετοναρίσματα» του λόγου.

Έπειτα από όλες αυτές τις διευκρινήσεις ελπίζουμε λοιπόν να έγινε κατανοητό, όχι μόνο τ' ότι διαφωνούμε με το σκεπτικό των τελευταίων αναρτήσεων του φίλου μας Β.Η., αλλά και το ότι δεν πρόκειται ν' αντιμετωπίσουμε αυτή τη διαφωνία μας με όρους που ταιριάζουν καλύτερα σε παλαιοκομματικές «μπετόν-αρμέ» αντιλήψεις του συλλογικού και της διαχείρισης των αντιθέσεων. Όσους περίμεναν κάτι τέτοιο από εμάς, θα τους απογοητεύσουμε. Όπως και όσους περίμεναν ότι, στο όνομα μιας αφηρημένης «ενότητας», δεν θα εκδηλώναμε τη διαφωνία μας προς απόψεις που θεωρούμε ότι δεν προάγουν το διάλογο και τον κοινό στοχασμό.

Ο καθένας μας θα διατηρήσει το δικαίωμά του να επιλέγει τα θέματά του και να διατυπώνει εδώ τις όποιες απόψεις του.  Ταυτόχρονα, ελπίζουμε πως ο καθένας θα διατηρήσει επίσης και την υποχρέωσή του να μην μετατρέψει αυτό εδώ το ιστολόγιο σε βήμα ατομικής αυτοέκφρασης διαφωνιών που έχουν επανειλημμένα αποδειχτεί άγονες.

Σε τελική ανάλυση, σε κάθε συμπόρευση το ενδεχόμενο μιας ρήξης είναι πάντοτε ανοικτό, όπως όμως και η φροντίδα αποφυγής της. Από όλες τις πλευρές.

Λυγκέας

Hollowsky

Εκεί που το σκοτάδι προσπαθεί να καταλάβει το φως

Ακόμα και πλέον αισιόδοξοι αυτού του κόσμου κλονίζονται όταν η ίδια η πραγματικότητα έρχεται να τους διαψεύσει με μια ατελείωτη σειρά σκοτεινών συμβάντων έξω από κάθε λογική. Είμαστε παρόντες σε μια εποχή, όπου ένα πυκνό σκοτάδι αναδύεται στη επιφάνεια της κοινωνίας, δηλώνοντας την ύπαρξη του με ποικίλους τρόπους και σε διαφορετικές περιοχές. Όσο και αν η νεωτεριστική εποχή  έδωσε λυσσαλέα πάλη για να πείσει την κοινωνία, ότι έχει εκμηδενίσει την σκοτεινή πλευρά του Είναι οργανώνοντας «ορθολογικά» την κοινωνία της μη-επικοινωνίας, αυτή η πλευρά έρχεται να την διαψεύσει, ζητώντας να γίνει με κάποιο τρόπο, η πραγματικότητα όλων μας.

Η αύξηση της  οικονομικής ανισότητας στη διάρθρωση της κοινωνίας, οι ολοένα και πιο βίαιες πολεμικές αντιπαραθέσεις, τα άλυτα πολιτικά προβλήματα, οι κίνδυνοι νέων πολέμων, η ανεργία, οι άστεγοι, αποτελούν την «ευγενή» πλευρά αυτού του σκοταδιού. Μια πλευρά που με κάποιον τρόπο, τραβά τα βλέμματα της εμφανούς επικαιρότητας. Οι προσπάθειες των αρχόντων της κοινωνίας στρέφονται σε τέτοιου είδους προβλήματα, θεωρώντας ότι μπορούν να τα λύσουν ή τουλάχιστον να τα μετριάσουν. Βρίσκονται σε αδιέξοδο αλλά ας «εκτιμήσουμε», όσο  μπορούμε, την προσπάθεια τους. Μακάρι να φέρει αποτέλεσμα, πράγμα που δεν το πιστεύουμε με την καρδιά μας.

Υπάρχουν όμως άλλες, πιο δυσάρεστες όψεις, όψεις που ενώ λαμβάνουν χώρα στη επικαιρότητα, δεν αξιολογούνται στη πνευματική, φιλοσοφική αλλά και κοινωνική τους διάσταση.

Φόνοι ειδεχθούς αγριότητας  για ευτελείς σκοπούς, ανθρωποφαγίες, αυτοκτονίες, τυφλές τρομοκρατικές ενέργειες που ντύνονται τον μανδύα τάχα πολιτικών στόχων, γενοκτονίες, βίαιες παρενοχλήσεις και ομαδικές εκτελέσεις  μέσα σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, βιασμοί, αύξηση των ναρκωτικών σε μικρές ηλικίες, αύξηση των διανοητικών και σωματικών νοσημάτων, εμπόριο σάρκας, δουλεία... κ.α., ων ουκ έσται  τέλος!!!

Θα μπορούσε να ειπωθεί, ότι όλα αυτά δεν αποτελούν κάτι το καινούργιο μέσα στον όμορφο και τακτοποιημένο  κόσμο μας. Θα μπορούσε, επίσης, κάποιος να ισχυριστεί ότι όλα αυτά αποτελούν μεμονωμένες βλαβερές κινήσεις ατόμων, που δεν χαρακτηρίζουν το σύνολο της κοινωνίας. Αυτό που δεν θα μπορούσε όμως κάποιος, αν ήταν ειλικρινής, να ισχυριστεί, είναι  ότι δεν  παρατηρούμε την  διαρκώς διογκούμενη αύξηση τους. Όπως επίσης, ότι ο φόβος που διαχέεται μέσα στη κοινωνία από την γνώση τους, έχει καταντήσει να έχει γίνει το δεύτερο πάθος μας, αφού το πρώτο και αδιαφιλονίκητο παραμένει το χρήμα.

Από πού ξεπηδούν όλες αυτές οι «ομορφιές»; Γιατί αυξάνονται και πληθύνονται; Γιατί η κοινωνία  με τα τόσα αξιοθαύμαστα έργα της δεν έχει κάνει τίποτα να τα αντιμετωπίσει;

Πρέπει να παραδεχτούμε με ειλικρίνεια, ότι εμείς που σκοτώσαμε τον Θεό και το ιερό, το πνεύμα και τον Λόγο, την στοιχειώδη ταπεινότητα και την στοιχειώδη αλληλεγγύη, που χλευάσαμε την Αγάπη και την ομοψυχία, που ευτελίσαμε τον έρωτα και την δημιουργικότητα, που χάσαμε το όραμα για  μια πραγματική γνώση του ποιοι είμαστε και το τι έχουμε έρθει να κάνουμε σε αυτόν τον κόσμο, φτιάξαμε ένα τεράστιο πνευματικό Κενό. Ένα Κενό που διέβρωσε  την κοινωνία φέρνοντας στη επιφάνεια τα σκοτάδια της ύπαρξης.

Μην γίνεστε έξαλλοι, δεν σας μέμφομαι, εξαιρώντας τον εαυτό μου. Γνωρίζω ότι δεν είστε όλοι έτσι. Αλλά η ουσία δεν παίζεται μόνο στη διαφορά ορισμένων, αλλά στη πορεία και το αποτέλεσμα της ολότητας της κοινωνίας.

Το σκοτάδι ήλθε, αναδύθηκε, είναι εδώ και μας βλέπει. Τα μάτια του λάμπουν και μας φοβίζουν. Επιχειρεί να σβήσει το φως ενός κόσμου, που μπορεί να έχει χάσει τον δρόμο του, αλλά δεν πρέπει να χάσει την ελπίδα του για να τον ξαναβρεί.

Μέσα στη σκοτεινή νύκτα της ψυχής αυτού του κόσμου, τα άστρα πρέπει να εξακολουθήσουν να λάμπουν, προσδοκώντας και εργαζόμενα για το φως της ημέρας. Το Πνεύμα και ο Λόγος, υποχωρούν αλλά δεν ηττώνται, συνεχίζουν ακούραστα και πολλές φορές σιωπηλά να τροφοδοτούν την ύπαρξη, μέχρι να λάμψει.

Η πτώση είναι ευκαιρία για να ανακαλύψουμε το πόσο ψηλά μπορούμε να σηκωθούμε.  

Η Οικονομία ως θέατρο διαμάχης της απόλυτης εξουσίας

Οι κοινωνίες πάντοτε αποτελούσαν το λάφυρο της ατέρμονης πάλης των εξουσιαστών για την απόλυτη εξουσία. Η πάλη αυτή, άτεγκτη και ολοκληρωτική, ποτέ δεν δίστασε να θυσιάσει στους στόχους της τις δομές, τους πόρους, τα άτομα της εκάστοτε κοινωνίας. Άλλωστε για όσους εξουσιάζουν, η μέριμνα δεν στρέφεται στη φροντίδα, παρ’ όλο που αυτό ισχυρίζονται, αλλά στη εξυπηρέτηση των όσων μετά μανίας στοχεύουν. Οι άνθρωποι που αποτελούν τις κοινωνίες λογίζονται από τους άρχοντες αυτού του κόσμου, εκτός φωτεινών εξαιρέσεων, σαν ένα κοπάδι αναλώσιμων  «πραγμάτων», που δεν ανήκουν στη τάξη τους και στο επίπεδο τους, άρα κάποιος μπορεί να τα διαχειριστεί και εφ’ όσον έχει την δύναμη, για την δική του βούληση. Είναι "ατυχία" τους  ότι στα σχέδια τους πρέπει να συνυπολογίσουν και αυτήν την παράμετρο.

Αφού το χρήμα αποτελεί το μαγικό ελιξίριο της σύγχρονης ζωής, δεν είναι παράλογο να ειπωθεί, ότι η οικονομία αναγκαστικά, αποτελεί και καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μέρος στα μυαλά της κοινωνίας. Κάτι που πλέον συμβαίνει αυτόματα,  καθώς για να υπάρξεις, πρέπει απλά να σκέφτεσαι οικονομικά, με βάση πάντοτε το χρήμα.

Αυτό πλέον έχει περάσει και έχει γίνει η πρώτη και κυρίαρχη φύση μας. Έτσι, όσοι χειρίζονται την οικονομία, δηλαδή αυτοί που εξουσιάζουν, καθορίζουν απόλυτα τον τρόπο που θα διεξαχθεί το δικό τους παιχνίδι, το παιχνίδι της  εξουσίας.

Η οικονομική κρίση και αντίθεση, απλώς υποδεικνύει ότι μέσα στους κόλπους των αρχόντων , υπάρχει σφοδρή διαμάχη. Καινούργια στοιχεία έχουν μπει στο παιχνίδι, κράτη έχουν αποκτήσει ισχύ, η γεωπολιτική τάξη έχει διασαλευτεί, η λαιμαργία για ολοένα ευρύτερη επέκταση έχει αυξηθεί, οι μνήμες από τον όλεθρο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου έχουν ατονήσει, οι υπερδυνάμεις δεν αρκούνται πλέον σε σφαίρες επιρροής, αλλά  στη κατάκτηση του πλανήτη.

Η απίστευτη συσσώρευση δανείων σε κράτη και ιδιώτες, ένα ποσό που το υπολογίζουν παγκοσμίως στα 56 τρις ευρώ και που μπορεί να είναι και περισσότερο, είναι αδύνατον να αποπληρωθεί, αλλά και αδύνατον να αγνοηθεί. Η καρκινική επέκταση αυτού του χρηματικού ελλείμματος καταδυναστεύει τους πάντες και δημιουργεί ένα απίστευτο αλαλούμ προβλημάτων οικονομικών, κοινωνικών, ψυχολογικών. Ολόκληρος ο πλανήτης φαίνεται να ζει με τον φόβο μιας οικονομικής κατάρρευσης.

Η σύγκρουση της παγκόσμιας ελίτ στο πεδίο της οικονομίας πήρε την μορφή μιας τάσης για ακραία λιτότητα (Σχολή του Σικάγο), στο επίπεδο της κοινωνίας, για περιορισμό της διακίνησης του χρήματος, που είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας και από την άλλη πλευρά σε μια επανάκαμψη της απελευθέρωσης του χρήματος, προς χάριν της ανάπτυξης και της κατανάλωσης (νέο-κεϋνσιανοί).

Η σύγκρουση αυτή, παρ’ όλο που κυρίως διαδραματίζεται πίσω από τις κουρτίνες της πολιτικής σκηνής, έχει σαν εφαλτήριο την πραγματική ζωή. Εκεί μια σειρά προβλημάτων, όπως η άναρχη ανάπτυξη της τεχνολογίας σε βάρος της πραγματικής εργασίας, η ανεργία, η συρρίκνωση αγορών ευρείας κλίμακας, το βιοτικό επίπεδο των καταναλωτών που αρνούνται να κατέβουν κλίμακα, έχουν μπλοκάρει την κίνηση της πραγματικής οικονομίας. Απλά, η κοινωνία της ευημερίας απαιτεί όλο και μεγαλύτερο μερίδιο από  την πίτα, μερίδιο πού η ελίτ των αρχόντων αρνείται να παραχωρήσει. Ο τρόπος που μέχρι σήμερα έχει οργανωθεί από το παγκόσμιο σύστημα η κοινωνία, απαιτεί αλλαγή.

Οποιαδήποτε αλλαγή όμως, πρέπει a priori να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της τάξης που οργανώνει τον κόσμο και όχι τους υπηκόους της. Κάθε φορά που απαιτείται παρόμοια αλλαγή υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύγκρουσης. Στο γήπεδο παίζουν μόνοι τους και οι θλιβεροί θεατές, που εν προκειμένω, είμαστε όλοι εμείς, παρακολουθούμε την εξέλιξη του αγώνα, που είναι αγώνας επικίνδυνος και αφορά όλους μας.

 Υπάρχει μια όμορφη γερμανική παροιμία που αποτυπώνει πλήρως, κατά την γνώμη μας, την νοοτροπία τους : «Όταν παλεύουν στο κάμπο τα βουβάλια, την  πληρώνουν τα βατράχια».

Είναι σαφές, τουλάχιστον με βάση την φτωχή κατανόηση μας, ότι η ίδια η κοινωνία αδυνατεί να διεκδικήσει ένα διαφορετικό όραμα για τον κόσμο μέσα στον οποίον ζει. Έτσι, απλά, γέρνει είτε δεξιά, είτε αριστερά μέσα στο γήπεδο, σαν να παρακολουθεί ένα αγώνα τένις, όπου τα μάτια τρέχουν να προλάβουν το μπαλάκι, που εναλλάσσεται με ταχύτητα στις δύο πλευρές .

Η κρίση μέσα στη οικονομία είναι κρίση μέσα στο στρατόπεδο της τάξης που άρχει και είναι κρίση εξουσίας. Στη θεατρική σκηνή της οικονομίας, οι στρατοί των διεκδικούντων, απλώς  υποβάλλουν τα όπλα και τις προθέσεις τους. Η τελική μάχη δεν θα δοθεί μέσα στη οικονομία, αλλά έξω από αυτήν και σε άλλα πεδία.

Συνήθως, οι άρχοντες επιλύουν τις αντιθέσεις τους με ριζική αντιπαράθεση, δηλαδή με πόλεμο, τα τύμπανα του οποίου ακούμε καιρό στα αυτιά μας.

Ουτοπία και Πραγματικότητα

  

Η Πραγματικότητα, η σύνθεση δηλαδή όσων συμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο και τόπο, μπορεί να μην φημίζεται για την ομορφιά της, μπορεί να μην ελκύει τις τρυφερές ψυχές, γιατί συνεχώς διαλαλεί την πεζότητα του εφικτού,αλλά δεν παύει να είναι ο μόνιμος καμβάς που αντιπροσωπεύει την γενικευμένη προσπάθεια που καταβάλλει το σύνολο της ζωής της ανθρωπότητας, μέσα στο αέναο ταξίδι της.

Ζωγραφίζουμε την Πραγματικότητα πάντοτε ανάλογα με το πόσο ευχαριστημένοι είμαστε ατομικά από αυτήν, πράγμα που υποδηλώνει τις περισσότερες φορές και την θέση που έχουμε μέσα της. Ο πλούσιος και ο φτωχός, ο νέος ή ο γέρος, ο άρρωστος και ο υγιής, ο πετυχημένος ή o αποτυχημένος, ο ευτυχισμένος ή ο δυστυχισμένος, συνήθως βλέπουν την Πραγματικότητα με διαφορετικό τρόπο και χρώμα. Οι ερωτευμένοι την φωτίζουν με τα πλέον ζωντανά χρώματα, αντλούν από αυτήν δύναμη, πράγμα που είναι αφύσικο για όσους είναι καταθλιπτικοί και την νοιώθουν σαν θηλιά στο λαιμό τους.

Σίγουρα όλοι μας έχουμε νοιώσει την αρνητική και την θετική ενέργεια της Πραγματικότητας στη ζωή μας. Όσοι όμως μάταια αποπειράθηκαν  να περιγράψουν  την Πραγματικότητα απέτυχαν, διότι η μεγαλύτερη ιδιότητα της είναι, ότι είναι τόσο ποικιλόμορφα σύνθετη, που όσες όψεις της και αν περιγράψεις, τόσες  ακόμα θα χάσεις στον λογαριασμό σου. Απτή αλλά συγχρόνως άπιαστη, σκληρή αλλά αναντίρρητα πραγματική, η Πραγματικότητα με την αδελφή της την Ιστορία, κατορθώνουν να δίνουν το μέτρο και το τόνο πάντα μέσα στις ζωές μας.

Εκείνοι που δεν αντέχουν τους άτεγκτους κανόνες της, καταφεύγουν στη θαλπωρή της Ουτοπίας.

Η Ουτοπία είναι το  alter ego της Πραγματικότητας. Είναι ο χώρος  του απραγματοποίητου και του ονείρου. Εκεί, που όσα δεν χώρεσαν μέσα στη Πραγματικότητα, στριμώχνονται για να βρουν την απραγματοποίητη έκφραση τους.

Μέσα στη Ουτοπία ο άνθρωπος  πραγματώνει ιδεατά την απόλυτη ελευθερία του, βρίσκει διέξοδο από την φυλακή του, αφήνει αχαλίνωτα τα άλογα της φαντασίας του, φτιάχνοντας κόσμους που μάλλον ποτέ δεν θα υπάρξουν και ποτέ δεν υπήρξαν. Φτιάχνει δομές με τα καλύτερες προθέσεις και διαπλάθει ανθρώπους με τα καλύτερα στοιχεία . Ζει το όνειρο που ποτέ δεν θα έχει μέσα στη πραγματική ζωή, μια άλλη ζωή που όμως είναι άυλη, άχρονη και βουτηγμένη στη νοσταλγία ενός χαμένου παραδείσου. Ο ιδεατός κόσμος της Ουτοπίας σχηματίζεται από κανόνες ελαστικούς και εύπλαστους που συνεχώς τείνουν προς την αποδέσμευση από τα δεσμά της Πραγματικότητας.

Η Πραγματικότητα και η Ουτοπία αγκαλιάζονται, συγκρούονται και χωρίζουν, μολύνοντας η μία την άλλη, με τις ιδέες τους, ενίοτε δημιουργώντας σύγχυση στις συνειδήσεις των ανθρώπων. Μπερδεύουν έτσι τα επιχειρήματα σε συζητήσεις, υποτιμούν πράξεις της πραγματικής ζωής που έχουν σημασία και εν τέλει κάνουν την Πραγματική ζωή πιο δυσάρεστη, την Ουτοπία πιο ανέφικτη και αφήνοντας  το κοινό τους στη ουσία πιο μπερδεμένο και λιγότερα ευτυχισμένο.

Η ιστορία της Ουτοπίας και η ιστορία της Πραγματικότητας, όπως και τα ρεύματα των ανθρώπων που ακολουθούν την καθεμιά τους , αντανακλούν πιστά την διττή φύση της ανθρώπινης ύπαρξης , την ατέρμονη μάχη ανάμεσα στο εφικτό και αυτό που θα έπρεπε να επιδιώκεται, δηλαδή την βαθιά ανάγκη για μια  καλύτερη ζωή . Μια ζωή που δεν είναι δυνατόν συνεχώς να καταπίπτει στη στειρότητα των αριθμητικών μετρήσεων και που αναγκάζεται να καταφεύγει στο όνειρο για να βρει το νόημα της. Το χαμένο νόημα της ζωής δημιουργεί την συγκεκριμένη Πραγματικότητα και κάνει την Ουτοπία ανέφικτη.

Μπορούμε και καλύτερα!!!

Η Ζωή στο Ρήγμα συνεχίζεται...

René Guenon
(1886-1951)

«Άλλωστε, ακόμα και από καθαρά αντικειμενική και "θεωρητική" άποψη, δεν αρκεί να αποκαλύπτει κανείς τις πλάνες και να δείχνει το πραγματικό τους πρόσωπο. Όσο ωφέλιμο κι αν είναι αυτό, είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα και διδακτική η ερμηνεία τους, δηλαδή η έρευνα του πώς και γιατί προέκυψαν.
Γιατί το κάθε τι που υπάρχει, έστω και αν πρόκειται για την ίδια την πλάνη, έχει αναγκαστικά τον λόγο ύπαρξης του, και από αυτήν την άποψη, ακόμα και η αταξία πρέπει τελικά να τοποθετηθεί ανάμεσα στα στοιχεία της καθολικής τάξης.»

Ρενέ Γκενόν, Η Βασιλεία της Ποσότητας και τα Σημεία των Καιρών, 1945

(εκδ. Πεμπτουσία, 1995)

Ο σύγχρονος κόσμος, που βαδίζει με κωμική έπαρση μέσα στον ιστορικό λαβύρινθο, φαντάζεται τον εαυτό του σαν κάτι όλως ιδιαίτερο!!!

Επιμελώς δεν θέλει να θυμάται από πού προήλθε, τους τρόπους που έχει χρησιμοποιήσει για να καθιερωθεί, το τι έχει πετύχει, πως ζει στο παρόν και που οδηγείται. Δεν θέλει καν να συζητήσει περί όλων αυτών, δεν θέλει καν να τα σκεφτεί.

Το πάθος του είναι η Αμνησία. Ένα πάθος που αδιαλείπτως του ανανεώνει οράματα μεγαλείου και συνεχών ψευδαισθήσεων. Αν το καλοσκεφτείς, είναι ένας κόσμος που ζει μέσα στα σκοτάδια της άγνοιας, ενώ διαρκώς φαντάζεται ότι κατέχει απέραντη γνώση. Ισχυρίζεται ότι είναι πολιτισμένος, ζώντας βαρβαρικά. Επαινεί την Δημοκρατία του, εκτοξεύοντας τις διαφορές και τις αντιθέσεις στα ύψη. Θαυμάζει το βιοτικό του επίπεδο, καταδικάζοντας  περιοχές του πλανήτη στη απόλυτη ένδεια. Καμώνεται ότι πιστεύει σε κάτι ανώτερο και αυτό το ανώτερο είναι μαγικά χαρτάκια (φράγκα!) που τον καθορίζουν απόλυτα.

Ο σύγχρονος κόσμος είναι ένας κόσμος που ζει και σκέφτεται ψεύτικα.

Είναι  σαφές, ότι όταν μιλάμε για τον σύγχρονο κόσμο, μιλάμε και για τους ανθρώπους που τον κατοικούν, για όλους εμάς δηλαδή. Για μας που συμμετέχουμε στο ψέμα του, που το αποδεχόμαστε και θα το περάσουμε κληρονομιά στους επόμενους. Γιατί και εμείς όλοι, επιλέγουμε σε μικρό ή μεγάλο βαθμό να βυθιζόμαστε στη νανουριστική χαύνωση μιας εποχής που μισεί το αληθινό.

Ο σύγχρονος κόσμος έχει προέλθει από την επική σύγκρουση δύο δυνάμεων: η "ευγενής" τάξη των εμπόρων, οι εκπρόσωποι της εκπόρνευσης της ζωής σε Ποσότητα, ενάντια στους εργολάβους του Θεού. Η νίκη των εμπόρων -χωρίς να είναι ολοκληρωτική- έδωσε το στίγμα της σύγχρονης εποχής.

Ο τρόπος που διοικείται σήμερα ο κόσμος αν και πλασάρεται ως Δημοκρατία,δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια στυγνή Έμποροκρατία  με μια πρέζα Θεοκρατίας.

Η μάχη μεταξύ των δύο αντιπάλων, ενώ εμφανίστηκε σαν μάχη αρχών, δεν ήταν παρά ένας εμφύλιος ανάμεσα σε  δύο φατρίες, με στόχο την διάχυση του Ποσοτικής αντίληψης μέσα στον κόσμο. Μια αντίληψη που πλέον έχει κατακαθίσει σαν βδέλλα στο πετσί του συνόλου της κοινωνίας. Όλες οι ουμανιστικές αρχές  του Διαφωτισμού, θυσιάστηκαν για να υπάρξει ένας κόσμος νέος ,όπου η δύναμη της συναλλαγής και του κέρδους θα ήταν ο καινούργιος νόμος που θα κρατούσε δεμένη την κοινωνία.

Κάτι ανάλογο συνέβη και στο αντίθετο στρατόπεδο. Η Θεοκρατία έχοντας να  αντιμετωπίσει την πιθανότητα μιας ριζικής ήττας, πέταξε από πάνω της την επαφή με την ουσιαστική Πνευματικότητα που  την συγκροτούσε  και της έδινε υπόσταση, με αντάλλαγμα την συμμετοχή στη εξουσία μαζί με τους εχθρούς της. Στήριξε έτσι και "πνευματικά" την εξάπλωση του Ποσοτικού  μέσα στα μύχια του ανθρώπινο ιστού.

Η ιστορία του σύγχρονου κόσμου στη συνέχεια, μπορεί εύκολα να διαβαστεί με βάση τον παραπάνω πόλεμο. Η Ποσοτική αντίληψη για την κοινωνία και τους ανθρώπους μπορεί να έχει περάσει από διάφορα στάδια, άλλοτε πιο σκληρά και άλλοτε πιο μαλακά, όμως ουδέποτε αμφισβητήθηκε  ριζικά και στη ουσία της. Έχουν γίνει άπειρες απόπειρες -συνήθως αποτυχημένες-  για να κτυπηθεί, αλλά όλα επανέρχονται τελικώς σε εναλλακτικές Ποσοτικές εκδοχές, που δεν μπορούν εν τέλει σε τίποτα να κλονίσουν το κυρίαρχο αφήγημα.

Σε ένα κόσμο που παλεύει μέσα στη δυαδικότητα, η Ποσότητα δεν μπορεί να καταργηθεί. Δεν μπορεί όμως να καταργηθεί ούτε η Ποιότητα. Η αλληλεπίδραση αυτών των δύο οφείλει να παράγει την Ισορροπία. Όταν κάτι τέτοιο δεν προκύπτει, γιατί η μία άκρη θέλει να υπάρχει σε βάρος της απέναντι, τότε αναγκαστικά βαδίζουμε μέσα στο σκοτάδι της διαρκούς πτώσης.

Μιας πτώσης που εκλαμβάνεται σαν πέταγμα χωρίς φτερά.

Σε εκείνο το σημείο ο πόνος θα είναι άμεσος και ιδιαζόντως σκληρός.

Εργασία και χαρά

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που γράφεις, γιατί έχεις κάτι να πεις. Υπάρχουν άλλες στιγμές που σκέφτεσαι για να γράψεις. Κάποιες άλλες πάλι στιγμές κάνεις έρωτα με τον/την σύντροφο σου. Αυτές οι τελευταίες όλο και πιο σπάνιες, τις αναπολείς με τρυφερότητα.

Οι στιγμές που ζούμε τον τελευταίο καιρό, είναι στιγμές βουτηγμένες  στην εργασία, την μισθωτή εργασία εννοώ, για να μην παρεξηγηθούμε. Αυτές έχουν το ιδίωμα να είναι τρομερά απορροφητικές. Σου παίρνουν ότι έχεις και δεν έχεις, αφήνοντας σε μέσα στη σκόνη και σε μια εξαντλητική χαύνωση.  Είναι οι "μαγικές" στιγμές του μεροκάματου μέσα σε μια οικοδομή.

Είμαστε χειρώνακτες φίλοι μου. Αυτό μας εμποδίζει, κάποιες φορές, να ταξιδέψουμε μέσα στα σαγηνευτικά μονοπάτια της σκέψης και της φαντασίας. Μας εξαντλεί, μας στραγγίζει τις δυνάμεις εκείνες που μας καθιστούν δημιουργικούς, όσο μπορούμε να είμαστε δημιουργικοί. Τότε υπάρχει σιωπή!

 Μια σιωπή που είναι λάσπη, μέσα στη οποία βυθίζεσαι. Τότε, ξεχνάς ότι έχεις κάτι να πεις και η λήθη γίνεται το καθημερινό σου πάθος. Το να μετράς τα φράγκα που βγάζεις ή εκείνα που έχεις ανάγκη, σου μονοπωλεί την σκέψη και σε αγκιστρώνει μέσα σε υπολογισμούς και γελοίες κοινοτοπίες της καθημερινότητας. Πέφτεις στη παντοδύναμη φάκα της επιβίωσης και σε πιάνει θλίψη. Μια θλίψη για την ζωή σου που κυλάει και χάνεται μέσα σε θλιβερές ανοησίες.

Ευτυχώς, ταχέως αναρρώνουμε και επανερχόμεθα δριμύτεροι για να θυμηθούμε ότι είμαστε και κάτι άλλο πέρα από εργάτες της καπιταλιστικής κτηνωδίας.

Τότε εισχωρούμε με ελαφρά πηδηματάκια ξανά μέσα στο όνειρο!!!

Οι ατομιστές

Οι μεγάλες ιδέες, η αλλαγή της κοινωνικής δομής, η ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας, το να γνωρίσεις συντελεστικά τον εαυτό σου, το να αγαπήσεις πραγματικά, είναι δραστηριότητες και κινήσεις που απαιτούν ανθρώπους, των οποίων η ψυχοσύσταση να έχει δομηθεί σε απόσταση από την στενή ατομικιστική συμπεριφορά.

Τι είναι αυτό που κάνει μια συμπεριφορά να περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της, είτε μπορεί να το συνειδητοποιήσει, είτε όχι; Ποιες είναι οι επιπτώσεις αυτής της δράσης στο άτομο και μέσα στη κοινωνία; Κάποιος άνθρωπος οδηγείται στο να είναι ατομιστής, ή γεννιέται έτσι; 

Τι συνιστά τον ατομισμό;

Ο ατομισμός μπορεί να νοηθεί σαν η στιγμή που το άτομο αποκτά απόσταση ανάμεσα στον υπαρκτό κόσμο και τους συνανθρώπους του. Ο κόσμος και οι άνθρωποι του δεν θεωρούνται προέκταση του υποκειμένου, αλλά αυτονομημένα κομμάτια, ενίοτε εχθρικά, πάντως όχι φιλικά, κομμάτια μιας διασπασμένης πραγματικότητας, που καλεί το άτομο να την σκεφτεί με όρους χρηστικούς και προς όφελος του.

Η κατάσταση του ατομιστή μπορεί να ιδωθεί σαν μια στιγμή νεκρωμένου συναισθήματος. Ο κόσμος αποκτά σχέση με το υποκείμενο, όταν αυτό μπορεί απρόσκοπτα να τον σκέφτεται και να τον αισθάνεται ταυτόχρονα. Ο ατομιστής προτιμά να σκέφτεται, να υπολογίζει και να χρησιμοποιεί. Του είναι δύσκολο να αισθανθεί, γιατί όταν αισθάνεται τα προβλήματα, οι επιλογές αλλά και ο εαυτός του καλούνται να συμπεριλάβουν τον άλλον σαν κομμάτι του ίδιου του εαυτού του. Αυτό καθίσταται δύσκολο, όταν αντιμετωπίζεις τον απέναντι σαν ξένο από σένα.

Ο ατομιστής σκέφτεται τον χρόνο, σαν χρόνο που οφείλει να απολαύσει. Δεν τον ενδιαφέρει να κοιτάξει πίσω, αλλά ούτε και εμπρός. Εκμαιεύει από το παρελθόν και το μέλλον όλες τις όψεις εκείνες που μπορεί να χρησιμοποιήσει για να αισθανθεί  ο ίδιος καλύτερα. Η Παράδοση, με την μορφή της συμπυκνωμένης γνώσης του παρελθόντος, του είναι δεσμευτική και την αντιμετωπίζει με ελιτίστικη υπεροψία. Το κτίσιμο αρχών, δομών, προοπτικών, ιδεών κατάλληλων να μετασχηματίσουν την κοινωνία και τον ίδιο, αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη και με γνώμονα τα οφέλη πού αυτά μπορούν να επιφέρουν αποκλειστικά στον ίδιο.

Η ματιά του ατομιστή αποκλείει όλα εκείνα που τον καθιστούν κομμάτι ενός κόσμου με συνέχεια, είτε αυτά έχουν να κάνουν  με την προσωπική του προϊστορία, αλλά κυρίως με τους συνολικούς αγώνες που καταβάλλει ολόκληρη  η κοινωνία για να εξελιχθεί. Η ματιά του ατομιστή βλέπει τον εαυτό του και την κοινωνία μέσα από το μικροσκόπιο μιας αυτάρεσκης αυτάρκειας. Μιας αυτάρκειας που συχνά εμποδίζεται από πολέμους, αρρώστιες, θανάτους,πείνες και δυστυχίες, αγγαρείες δηλαδή που καλείται να επωμισθεί  και τον ξεστρατίζουν, τον αναγκάζουν να σχετιστεί με τον υπόλοιπο κόσμο αναγκαστικά. Αγγαρείες που του υπενθυμίζουν, ότι όλοι μαζί είμαστε σε μια τεράστια βάρκα, που ανά πάσα στιγμή  η συμπεριφορά του ενός ή των πολλών, έχει επίπτωση σε όλους. Ο ατομιστής δεν βλέπει τον εαυτό του μέσα στο κόσμο, αλλά βλέπει πολύ καλά τους τρόπους για να περάσει μέσα από τον κόσμο αλώβητος.

Η κοινωνία, εδώ και καιρό, διανύει με σταθερά βήματα την ατομικιστική της πορεία. Πράγμα που σημαίνει ότι ολοένα και περισσότερα άτομα ενστερνίζονται αυτόν τον τρόπο να υπάρχουν. Δεν είναι λοιπόν άξιο απορίας, ότι τα ποσοστά δυστυχίας συνεχώς θα αυξάνονται, η ουσιαστική γνώση για την ζωή συνεχώς θα υποχωρεί, αλλά και ότι το σύνολο των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, τελικά θα παραμένουν στάσιμα και άλυτα.

Ο ατομισμός, στίγμα της νεωτερικής εποχής, αποτελεί μια παρεκτροπή ενός ολόκληρου πολιτισμού, που μαγεύτηκε από τα επιτεύγματά του και αποκόπηκε από τις πηγές  και τα πρωταρχικά ερωτήματα της ύπαρξής του. Ο ρόλος του στη διαμόρφωση της σύγχρονης εποχής και των συνθηκών της είναι ρόλος-κλειδί. Αφορά όλους μας, γιατί όλοι είμαστε διαβρωμένοι από αυτόν και εναπόκειται στο καθένα από μας η αλχημική μετατροπή του σε ανθρωπιά και συνείδηση. 

Ελεύθερη πτώση

                        

Μπόινγκ 777: Κατερρίφθη από πύραυλο, 298 νεκροί μεταξύ των οποίων και παιδιά. Δεν έχει ξεκαθαριστεί ποιος έχει ρίξει τον πύραυλο, ρώσοι αυτονομιστές ή ο Ουκρανικός στρατός

Εναέριοι βομβαρδισμοί και χερσαία στρατιωτική εισβολή των Ισραηλινών στη Λωρίδα της Γάζας: 300 νεκροί, κυρίως άμαχοι, φωτογραφίες από νεκρά παιδιά, κάνουν το γύρο του πλανήτη.

Μάλλον βρισκόμαστε μπροστά σε μια θλιβερή όσο και τρομακτική επανάκαμψη του ερπετοειδούς εγκεφάλου. Ο ερπετοειδής εγκέφαλος αποτελεί τον πρωταρχικό εγκέφαλο του ανθρώπου, όταν αυτός βρισκόταν στα πρώτα στάδια της εξέλιξης του.

«Η ερπετοειδής συνείδηση του ανθρώπου είναι συνείδηση ψυχρή, θυμώδης, επιθετική, άπληστη και παρανοϊκή.», Τομ Ρόμπινς, Το άρωμα του ονείρου (1984)

Έχουμε πολλάκις αναφέρει, ότι παρακολουθούμε ως θεατές κακής ποιότητας ένα συνεχή και διογκούμενο ευτελισμό της ανθρώπινης ζωής. Οι οποιεσδήποτε, κατά καιρούς, μικρόνοες  αναλύσεις και δικαιολογητικά για το δράμα και την κατάπτωση του ανθρώπινου πολιτισμού, δεν αρκούν για  να  μας οδηγήσουν σε κάποια ουσιώδη αντίδραση. Ζούμε μια μαύρη εποχή, μια εποχή που το πραγματικό της επίπεδο είναι εκπληκτικά αναντίστοιχο,με αυτό που θέλει να εμφανίζει ότι έχει.

Πνιγμένοι μέσα στο βάλτο της οικονομίας του κέρδους, στη αυταρέσκεια του ατομικισμού, στα επιτεύγματα της τεχνολογίας και της επιστήμης, έχουμε ξεχάσει τι μπορεί να σημαίνει να αξιολογούμε την ανθρώπινη ζωή σαν το άξιου σεβασμού θαύμα, που θα πρέπει πάση θυσία να το προστατεύσουμε, να το αναπτύξουμε, να το περιβάλλουμε με όλες μας τις δυνάμεις.

Εξακολουθούμε και παραμένουμε χαιρέκακα άφρονα κτήνη, ντυμένα με ένα εκθαμβωτικό λούστρο πολιτισμικής φενάκης, ικανής  να μας αποκοιμίζει την συνείδηση. Δεν έχει τέλος το αίσχος μας. Δεν έχει τέλος η αφροσύνη με την οποία αντιμετωπίζουμε την ίδια μας την ύπαρξη.

Έτσι παρέχουμε απλόχερα την δυνατότητα στους χειρότερους από εμάς, να μπορούν με την εξουσία που τους παραχωρούμε, να διαπράττουν πράξεις για τις οποίες θα έπρεπε να ντρέπονται και να κρύβονται στις πιο σκοτεινές γωνιές της συνειδησιακής τους ύπαρξης -ενώ αντίθετα, έχουν το θράσος να εμφανίζονται, να διαλαλούν και να δικαιολογούν με αστεία επιχειρήματα τις πράξεις τους, ως αυτές οι πράξεις να είναι δικαιολογημένες και πολλές φορές ευλογημένες επειδή υποτίθεται ότι πράττουν το  σωστό και το κοινωνικά καλό.

Δεν έχει μάλλον τέλος η αντιστροφή της πραγματικότητας. Ο άτεγκτος νόμος της βαρύτητας στέλνει συνεχώς και συνεχώς τα πράγματα, στα καταγώγια της ύπαρξης.

Βρισκόμαστε μέσα στη δίνη ενός αφανούς πολέμου. Το ερπετό που υπάρχει μέσα μας και νομίσαμε ότι το εξολοθρεύσαμε, φαίνεται ότι αφυπνίστηκε και ζητά ό,τι θεωρεί ότι του ανήκει. Δεν ξέρω αν υπάρχει πλέον ο Ζίγκφριντ ή ο Αη-Γιώργης για να το εξολοθρεύσει, ή αν πρέπει εμείς να γίνουμε οι ήρωες των παραμυθιών και να αναλάβουμε το έργο μιας κάθαρσης του σκοταδιού που ενυπάρχει μέσα μας και έξω μας. Ειδάλλως, είναι σίγουρο, ότι βαδίζουμε με σταθερά βήματα μέσα στα σκοτάδια ενός κόσμου, που ενώ θα είναι η κόλαση, θα προσποιείται χαριτωμένα ότι είναι ο παράδεισος.

Είναι καλοκαίρι, ο ήλιος λάμπει και καίει, οι παραλίες, τα νησιά, οι κατασκευασμένοι χώροι αναψυχής είναι γεμάτοι από ευτυχείς λουόμενους, που πίνουν τους καφέδες τους επάνω σε πλαστικές καρέκλες, ή κάνουν το μπανάκι τους, φλερτάροντας και χαζολογώντας. Είναι δυσάρεστο να μιλάς για πράγματα δυσάρεστα. Όλοι θέλουμε να αισθανθούμε λίγο χαλαρά. Να μην σκεφτόμαστε την σκοτεινιά, τα άβολα ζητήματα, τα καθήκοντα. Όλοι θέλουμε απλά την ησυχία μας, να απολαύσουμε την σύντομη ζωή μας. Να αφήσουμε τις μάχες  και τις σκέψεις μέσα στη ντουλάπα της συνείδησης μας. Όλοι θέλουμε να πιστεύουμε, ότι ο κόσμος και εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε τελικά τόσο χάλια, όσο κάποιοι «δυσάρεστοι» τύποι θέλουν να μας εμφανίζουν. Καλά όλα αυτά και αναγκαία.

Μακριά από την πρόθεση του γράφοντα η ανάπτυξη οποιουδήποτε ενοχικού συνδρόμου. Η ζωή έχει τις απολαύσεις της, στις οποίες ο κάθε άνθρωπος δικαιούται να συμμετέχει. Δεν νομίζω όμως ότι πρέπει να ξεχνάμε επίσης, ότι ο κάθε άνθρωπος δικαιούται να ζει, δίχως να πετάνε βόμβες και πύραυλοι πάνω και μέσα στο κεφάλι του. 

Το ερπετό εργάζεται αδιάκοπα.

Σύγχρονα Πολιτικά Ήθη

Μέσα από τη συνεχή ροή των πληροφοριών μέσα στη κοινωνική ζωή, η πληροφορία εν τέλει δεν  αποτελεί έναυσμα ούτε για προβληματισμό, ούτε για  καθαρότερη αντίληψη για την πραγματικότητα. Σίγουρα η πληροφορία δεν μπορεί, αλλά ούτε και έχει εκ φύσεως, την δύναμη και την δυναμική του βιώματος, αλλά παρόλα αυτά, κάποιος θα πίστευε, ότι αν μη τι άλλο θα μπορούσε να προβληματίσει. Άλλωστε, υποτίθεται, ότι ο καλά πληροφορημένος πολίτης, είναι ο πολίτης που στέκεται καλύτερα στο κοινωνικό γίγνεσθαι, επειδή σαν καλύτερα πληροφορημένος, διαβάζει  αυτό πού συμβαίνει με μεγαλύτερη ευκρίνεια.

Η εισαγωγή αυτή μπορεί εκ των υστέρων να φανεί άσχετη με το θέμα, αλλά κατά την γνώμη μου, αποτελεί  μια ακόμη απόδειξη του πόσο εικονικά βιώνουμε την πραγματικότητα .

Έχουν υπάρξει τρία συμβάντα την τελευταία περίοδο, που σηματοδοτούν την κομβική εποχή στη οποία  ζούμε: Η Ουκρανία, οι νεκροί στο ανθρακωρυχείο της  Σόμα στη Τουρκία και το δημοσίευμα των Financial Times σχετικά με την σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίπτωση της Ελλάδας.

Τρία συμβάντα, φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους σε περιεχόμενο, σε διαφορετικά σημεία στο κόσμο, με διαφορετικούς συντελεστές και παθόντες. Τι μπορεί να τα συνδέει λοιπόν; Υποθέτω ότι οι καλά «ενημερωμένοι» πολίτες τα γνωρίζουν. Τα έχουν ακούσει, τα έχουν διαβάσει, έτσι δεν χρειάζονται  ευρύτερη αναφορά. Άλλωστε οι «καλοί δημοσιογράφοι», έχουν φροντίσει να μας ενημερώσουν επαρκώς.

Στη Ουκρανία , σύσσωμος ο δυτικός κόσμος των πολιτικών,  τρεις μήνες  τώρα έχει ταχθεί ανερυθρίαστα  στη μεριά μιας ακραιφνούς  «όμορφης» ναζιστικής  συντροφιάς.

Στη Τουρκία, στη Σόμα, 302  εργάτες είναι νεκροί στα ανθρακωρυχεία της περιοχής. Ο πρόεδρος της χώρας ,ο αξιότιμος κύριος Ερντογάν, επισκέπτεται την περιοχή και δηλώνει, ότι «αυτά συμβαίνουν». Φροντίζει μάλιστα να χειροδικήσει ο ίδιος αλλά και τα σκυλιά πού τον φυλάνε, οι σωματοφύλακες του, στη κόρη ενός πεθαμένου ανθρακωρύχου ,η οποία τον καθυβρίζει για τον χαμό του πατέρα της.

Οι  Financial Times περιγράφουν σε εκτεταμένο ρεπορτάζ τους ,την επεισοδιακή συνεδρία των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις ίντριγκες του πολιτικού ιερατείου  για να ανατραπεί η τότε εκλεγμένη κυβέρνηση του Παπανδρέου.

Τι συνδέει λοιπόν τα τρία αυτά συμβάντα; Η απροκάλυπτη ωμότητα και ο χυδαίος αμοραλισμός  ενός  μαύρου πολιτικού κόσμου, που στο όνομα των συμφερόντων του δεν διστάζει να δημοσιοποιεί την κατάντια του, απροκάλυπτα, προφανώς γιατί θεωρεί, ότι βρίσκεται στο απυρόβλητο της θέσης του.

Οι πληροφορίες των συμβάντων κάνουν εδώ και καιρό τον γύρω του κόσμου και τελικά αυτό πού είναι ενδιαφέρον , δεν είναι, του πόσο αναίσχυντοι είναι και δηλώνουν με την στάση τους ότι είναι οι πολιτικοί, αλλά η αδιαφορία του κόσμου πού συνεχίζει την ζωή του απρόσκοπτα.

Τα συμβαίνοντα στη  κοινωνική ζωή αποτελούν πια ,εικόνες κινηματογραφικού φιλμ, που δεν προξενούν κανένα αίσθημα, καμιά αντίδραση. Είναι ουδέτερα συμβάντα για ουδέτερους ανθρώπους. Ανθρώπους  που είναι κατακλυσμένοι από τον ναρκισσισμό του ατομισμού τους. Ανθρώπους  πού έχουν εθιστεί στη σκοτεινιά μιας ζωής που κινείται στο βάλτο της ύπαρξης, προξενεί θλίψη και απογοήτευση.

Οφείλουμε να αναζητήσουμε μια ελπίδα, ένα φως μέσα στο αδιαπέραστο σκοτάδι που έχουμε περιπέσει. Είναι απολύτως αναγκαίο και επείγον.

Οι πόλεις και το τεχνικό ιερατείο

Ένας παλιός Αγιουρβεδικός πάπυρος αναφέρει, ότι πριν από  3.000 χρόνια έγινε μια μεγάλη, για τα δεδομένα της εποχής, συγκέντρωση σοφών από τα Ιμαλάια, με σκοπό να συζητήσουν , αυτό που θεωρούσαν,  σαν το βασικό πρόβλημα της τότε κοινωνίας. Ποιο ήταν αυτό; Ήταν η συγκέντρωση  μεγάλων ομάδων ανθρώπων σε κατασκευές πού ονομάζονταν  «χωριά».

Δεν γνωρίζω την πραγματικότητα ή μη αυτής της συνάντησης , αυτό όμως που γνωρίζω και το γνωρίζω καλά , είναι ότι, αν αυτή η συνάντηση σοφών έγινε ποτέ, έθιξε ένα πρόβλημα που σήμερα,  που πια δεν ζούμε σε χωριά, αλλά σε  τεράστιες μεγαλουπόλεις , πολλών εκατομμυρίων κατοίκων, είναι όντως  ένα τεράστιο θέμα με απίστευτες προεκτάσεις.

Στα τέλη του 19^ου αιώνα , όταν η βιομηχανική επανάσταση ήταν στο φόρτε της, πάρα πολλοί σκεπτόμενοι άνθρωποι,  έβλεπαν με φρίκη την ανάπτυξη των πόλεων, σε αντίθεση με μια  εκτενή καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Εκείνες τις εποχές, δεν ήταν ακριβώς μια οικολογική συνείδηση που έκανε τους ανθρώπους  να αντιδρούν , όσο νομίζω μια βαθιά συναίσθηση, ότι ριζικά ο τρόπος ζωής τους θα άλλαζε προς μια κατεύθυνση  που μετέφερε μαζί της κάτι το νοσηρό.

Σίγουρα ο άνθρωπος από την αρχή της ιστορίας  του βρέθηκε σε μια θέση να προσπαθεί να τα βγάλει πέρα με το φυσικό περιβάλλον. Ποτέ δεν είχε μια αγαστή σχέση με αυτό. Η ανθρώπινη κοινωνία  έβαζε πάντοτε τις δικές της ανάγκες πάνω από την σχέση της με το χώμα που πατούσε, τον αέρα πού ανέπνεε, τα ζώα με τα οποία συγκατοικούσε επάνω στο πλανήτη. Ο άνθρωπος θεώρησε το φυσικό περιβάλλον εξαρχής εχθρικό έως και τρομώδες και όταν άρχισε να τιθασεύει τους πρωτόγονους φόβους του, πέρασε σε μια αντεπίθεση,  που με την βοήθεια της τεχνολογικής ανάπτυξης σε κάθε εποχή ,κατέληξε να τείνει να εξαφανίσει οποιοδήποτε κομμάτι τον συνέδεε μαζί της.

Η συσσώρευση των ανθρώπων στις πόλεις είναι κυρίως αποτέλεσμα τριών παραγόντων: αύξηση του πληθυσμού, καταστροφή της αγροτικής οικονομίας από τους συνεχείς πολέμους και  άνευ προηγουμένου ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Εκεί που προηγουμένως  άνθιζε το φυσικό περιβάλλον, κάποια στιγμή, άνθισαν τα φουγάρα από τις πρώτες φάμπρικες. Γύρω από τις φάμπρικες, άρχισαν να δημιουργούνται οι πρώτες μεγάλες πόλεις, πόλεις που θα μάζευαν στη αγκαλιά  τους  όλο και μεγαλύτερες μάζες εξαθλιωμένων  ανέργων ,που είχαν χάσει τα χωράφια τους  και που αναζητούσαν δουλειά και ευκαιρίες  σε ένα καινούργιο κατασκευασμένο περιβάλλον εντελώς διαφορετικό από αυτό πού ζούσαν μέχρι εκείνη την στιγμή.

Ένα από τα πρώτα πράγματα πού αλλάζει σε μια πόλη είναι η αντίληψη για τον χρόνο. Ο χρόνος μέσα στη πόλη είναι τεχνητός , στηρίζεται στο ρολόι, στους δείκτες  μιας ευφυούς κατασκευής, πού αναπαριστά τον φυσικό χρόνο  και τον εντάσσει  κυρίως στη ανάγκη των οικονομικών  απαιτήσεων  εκείνων πού διευθύνουν την πόλη.

Ο φυσικός χρόνος  στρέφει την αντίληψη του ανθρώπου  σε ολόκληρη την δημιουργία,  καθιστώντας τον άνθρωπο μέτοχο  στο θαύμα της φύσης.

Ο τεχνητός χρόνος του ρολογιού υποβιβάζει την ανθρώπινη δραστηριότητα, καθιστώντας την έρμαιο των αναγκών και εκείνων πού χειρίζονται αυτές τις ανάγκες.

Η όσφρηση και η ακοή  και η όραση είναι από τις αισθήσεις που πλήττονται άμεσα από την διαβίωση στη πόλη.

Δέχονται καθημερινά τον βομβαρδισμό μιας  αφύσικης τεχνολογικής  ανάπτυξης, που  κινείται ραγδαία  στη συνεχή ανακατασκευή του περιβάλλοντος  σε συνθήκες πού ενώ υποτίθεται γίνονται για τους ανθρώπους, καταλήγουν  να είναι ενάντια του και να τον υποκαθιστούν.

Ζούμε μέσα στη κυριαρχία μιας τεχνολογίας,  που έχει καταλάβει απροκάλυπτα  όλες τις πτυχές της ανθρώπινης δραστηριότητας, διεισδύοντας  ακόμα  και  σε τομείς της  αυστηρά προσωπικής  ζωής.

Ο περιβόητος  ατομικισμός  και η αποξένωση , που συχνά  ερμηνεύονται μέσα από τα αλλήθωρα  μάτια  μιας στεγνής κοινωνιολογίας , οφείλουν πολλά , σε αυτά τα σύγχρονα τερατουργήματα , μέσα στα οποία ζούμε και τα οποία  έχουν φτιαχτεί με τέτοιο τρόπο, που να δίνουν υπόσταση αποκλειστικά στη ύπαρξη μιας ανθρώπινης κοινωνίας που έχει χάσει την επαφή με την καρδιά της και το σώμα της .

Η  πόλη δεν είναι ο χώρος  που οι άνθρωποι  σχεδίασαν  για  να αναπτύξουν  τις  ολόπλευρες δυνατότητες τους σε αρμονία με την φύση .

Η πόλη είναι ο χώρος που οι άνθρωποι παρέδωσαν την ζωή τους στη τεχνολογία , χάνοντας  ένα μεγάλο κομμάτι  της ψυχής τους.

Ένας  τέτοιος μηχανισμός όπως είναι η πόλη,  σαφώς χρειάζεται τους χειριστές του. Εκείνους που έχουν την εξειδικευμένη  γνώση  για να χειριστούν  όλα εκείνα τα μηχανήματα πού ρυθμίζουν την ζωή της .

Τα μηχανήματα είναι πολλά ,πολύπλοκα  φανερά και αφανή ,δύσκολα στη χρήση τους, κάποια από  αυτά πρέπει να είναι αόρατα από αδιάκριτα μάτια, απαιτούν  τρομακτικά εξειδικευμένες  γνώσεις για να καταστούν αποτελεσματικά. Όλοι αυτοί οι χειριστές  αποτελούν το επίλεκτο κομμάτι της πόλης . Είναι εκείνοι πού δουλεύουν αθόρυβα  μέσα στη καρδιά της, την κάνουν να κτυπά . Είναι οι σύγχρονοι ιερείς μιας «θρησκείας»  πού  έταξε στους ανθρώπους την απελευθέρωση  και τους έχει οδηγήσει  σε μια σκλαβιά πιο σύνθετη .

Πιο πάνω από αυτούς  είναι οι χειριστές  των χειριστών ,εκείνοι που μας χειρίζονται όλους . Οι χείριστοι. Αυτοί πού πραγματικά ελέγχουν  την πόλη, την τεχνολογία  και όλους εμάς τους υπολοίπους .

Αυτό είναι το πραγματικό και κυριολεκτικό  Ιερατείο . Με άδηλους στόχους  και σκοπούς . Με μια ακόρεστη δίψα για ολοκληρωτική εξουσία επάνω σε όλες τις πλευρές της ανθρώπινης ζωής . Με απεριόριστα μέσα και με μια φτωχή , πολύ φτωχή συνείδηση. Παντελώς απρόσβλητοι από τα «βδελυρά»  μάτια των υπηκόων τους . Οι άρχοντες της πόλης .

Η ανθρώπινη κοινωνία,  ολοένα και περισσότερο, φαίνεται να  χάνει το στοίχημα με τον εαυτόν της, ζώντας στο αφύσικο περιβάλλον πόλεων, που την  υποβαθμίζει αποκόπτοντας  την  από το φυσικό περιβάλλον.

Επίσης,  χάνει,  ποντάροντας όλες τις δυνατότητες της , σε μια άνευ κριτικής διάθεσης , τεχνολογική  ανάπτυξη  ,που την κάνει υπόδουλη σε μια στείρα μηχανιστική αντίληψη για την ζωή.

Η πόλη και η τεχνολογική ανάπτυξη  συμβαδίζουν άρρηκτα στη νεωτεριστική θεαματική εποχή . Μια εποχή που για πολλούς είναι η αυλή των θαυμάτων.

Καλό όμως είναι να έχουμε κατά νου,  ότι τα θαύματα και μάλιστα εκείνα που επιτελεί το σύγχρονο Ιερατείο της τεχνολογικής ανάπτυξης , μπορεί  να είναι  ο καλύτερος δρόμος  για την πλήρη  εξαθλίωση  του ανθρώπου.

Το Έργο σε αντίθεση με τη μισθωτή εργασία

Η κοινωνία των διαχωρισμών έχει δώσει στη μισθωτή εργασία πρωτεύουσα θέση στη ζωή των ανθρώπων.

Τα άτομα  εξαναγκάζονται να παραχωρήσουν τις ικανότητες τους, τα όνειρά τους, τη συνολική τους προοπτική, το χρόνο τους, εκμισθώνοντάς τα σε εργασίες που τους εξασφαλίζουν την διαβίωση τους. Το αντίτιμο σε χρήματα, το οποίο λαμβάνουν, τους εξασφαλίζει να διαβιούν, να κατέχουν μια θέση μέσα στη κοινωνική  ιεραρχία, να έχουν ή να μην έχουν κοινωνική αναγνώριση. Τους βοηθά όμως να επιβιώνουν εν τέλει, να συντηρούν τον εαυτό τους και τις οικογένειες τους, να αποκτούν μια υπόσταση μέσα στα πλαίσια μιας ζωής που έχει σαν κύριο μέλημα την επιβίωση .

Η ίδια η Ζωή, το βαθύτερο νόημα της, οι τρόποι που πρέπει να την αξιοποιείς, παραμερίζονται, δίνοντας  καθοριστικό προβάδισμα σε μια μηχανιστική και πεζή αντίληψη για τον κόσμο, η οποία περιορίζεται σε μια εσφαλμένη νοοτροπία για το κέρδος και μέσω αυτού για την απόκτηση δύναμης.

Ο άνθρωπος–εργάτης δεν χρειάζεται να σκεφτεί πολλά πράγματα. Αρχικά, το πρωτεύον είναι να βρει κάποια δουλειά. Αυτή η δουλειά πρέπει να του εξασφαλίζει σταθερότητα και καλό μισθό. Η σταθερότητα τού εξασφαλίζει ότι δεν θα ψάχνει συνεχώς για εργασία και ο καλός μισθός τού εξασφαλίζει ότι θα μπορεί να καταναλώνει ο,τιδήποτε του προσφέρεται. Αν μπορεί συνεχώς να διασφαλίζει όλο και ευρύτερη σταθερότητα και ολοένα και μεγαλύτερο μισθό, αισθάνεται  πετυχημένος, καταξιωμένος. Οι γύρω του, συνήθως θα τον κοιτάνε με θαυμασμό ανάμεικτο με ζήλια . Αν πάλι δεν μπορεί να εξασφαλίσει καμιά από αυτές τις δύο προϋποθέσεις, θεωρείται άχρηστος, ανίκανος και θα παραδοθεί σε μια βουβή χλεύη.

Παρ’ όλο που ο άνθρωπος-εργάτης έχει να σκεφτεί λίγα, του είναι αρκετά για να απασχολείται μια ολόκληρη ζωή με αυτά. Κυρίως όταν αδυνατεί να τα αποκτήσει, ή εξαιτίας του αγώνα που κάνει για να τα διατηρήσει.

Το Έργο, τώρα, αποτελεί  μια εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση στη ίδια την αντίληψη για τη Ζωή.

Το Έργο είναι η περιοχή της δραστηριότητας όπου θα βάλεις την καρδιά σου, τα ταλέντα σου, τη θέληση σου. Εν τέλει τον ίδιο σου τον εαυτό συνολικά. Δεν θα βάλεις απλά την ανάγκη σου για να επιβιώσεις, υπηρετώντας ποταπές φιλοδοξίες ανθρώπων που έχουν χάσει το νήμα της ψυχής τους.

Το Έργο είναι η περιοχή την οποία ο καθένας επιλέγει αυτοβούλως και με συνείδηση, για να πραγματώσει τον εαυτό του και όχι απλά την τσέπη του. Είναι η περιοχή που η δραστηριότητα αποκτά νόημα και το υποκείμενο αγόγγυστα προσφέρει τον εαυτό του για να τον αξιοποιήσει πραγματικά. Είναι η περιοχή που η απόλαυση αυτού με το οποίο ασχολείσαι, σε κάνει να εκτιμάς το ποιος είσαι, σε κάνει να θέλεις να γίνεις καλύτερος, σε ικανοποιεί σε βαθμό τέτοιο, ώστε αυτή σου την ικανοποίηση  θέλεις να την μοιραστείς με τους άλλους ανθρώπους και όχι να την τοκίσεις ασκώντας εξουσία σε άλλους.

Είναι η περιοχή της γνώσης και του πειραματισμού, του παιχνιδιού και της εφευρετικότητας, η περιοχή που νιώθεις τον εαυτό σου να είναι και όχι να πρέπει !!!

Το Έργο είναι η δραστηριότητα πού μέσα της θα αναγνωρίσεις κομμάτια του εαυτού και αυτού που πραγματικά σε αφορά. Αυτού που θα αγαπήσεις  και θα προσπαθήσεις να το πλησιάσεις με την λεπτότητα, με την οποία προσεγγίζεις αγαπημένα σου πρόσωπα. Είναι η δραστηριότητα που σε συνδέει με την ζωή.

Ο άνθρωπος που ασχολείται με αυτό, καλείται να γνωρίζει το ποιος είναι, να αναγνωρίζει τα ταλέντα του αλλά και τους περιορισμούς τους, να προσδιορίζει το νόημα της ίδιας του της ζωής, το τι αυτή η ζωή τον ωθεί να κάνει, αλλά και το πώς όλη αυτή την διαδικασία θα την εναρμονίσει με την ίδια την Ζωή καθιστώντας την δράση και το έργο του πραγματικά ωφέλιμο για τον ίδιο και τους άλλους ανθρώπους.

Ο άνθρωπος του Έργου δεν μπορεί να πατά σε σταθερότητες και ασφάλειες. Καλείται να συνθέτει  και να εξερευνά. Γνωρίζει ότι δεν μπορεί να εξαντλεί το δυναμικό μιας ζωής, της ζωής του, μέσα στη ευτέλεια στόχων και δράσεων πού δεν αναπτύσσουν, αλλά υποβιβάζουν τον ίδιο και τους άλλους. Η ίδια η ζωή ενός τέτοιου ανθρώπου αντιμετωπίζεται σαν δώρο αλλά και σαν θαύμα, γιατί καλείται να γνωρίζει ότι το να συμμετέχει στο πραγματικό νόημα της Ζωής, τον αναβιβάζει σε καλύτερο άνθρωπο τον ίδιο αλλά και πολύτιμο βοηθό στη εξέλιξη των υπολοίπων.

Οι μισθωτές εργασίες των ανθρώπων συνθέτουν την λίστα Forbes, τον κατάλογο με τους πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη. Εκείνων δηλαδή, που συνειδητά επιλέγουν καθημερινά να υποβιβάζουν την ζωή μας σε επιβίωση. Αυτών που ένας ολόκληρος πλανήτης τιμά και εκτιμά, γιατί απλά  με την δράση τους μας οδηγούν να αντιλαμβανόμαστε τη ζωή σαν μια μετρήσιμη αξία στα Χρηματιστήρια τους.

Τα μικρά Έργα των ανθρώπων συνθέτουν το μεγάλο Έργο της κοινωνίας του πλανήτη. Ένα Έργο που, παρότι βρίσκεται στο περιθώριο της ζωής,  εξακολουθεί να αποτελεί  τον κρίκο που μας συνδέει μαζί της, την κρυφή μας επιθυμία και την έμπνευση μας .

Σημείωση: Η ανάρτηση «Το Έργο σε αντίθεση με την μισθωτή εργασία» αποτελεί συνέχεια της ανάρτησης «Μισθωτή εργασία και Έργο».